Laarder Courant de BEL

26 juli 2017

Laarder Courant de BEL 26 juli 2017


Fusie voor veiligheidsregio G&V?

Foto : Bastiaan Miché Foto: Bastiaan Miché

REGIO - Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek en Flevoland onderzoeken of het niet beter is om te fuseren, zodat de toekomstbestendigheid van de veiligheidsregio's is gewaarborgd. Eerder was sprake van een nauwere samenwerking tussen de twee veiligheidsregio's.

Bas Jan van Bochove, burgemeester van Weesp, gaf eind maart al aan dat samenwerking met Flevoland veel voordelen op zou kunnen leveren. Als lid van de stuurgroep Programmabegroting 2018 van de Gooise veiligheidsregio gaf hij aan dat samenwerken met Flevoland financiële voordelen zou kunnen opleveren. Tevens zou het Gooi gebruik kunnen maken van het oefenterrein van de buren. Van Bochove spreekt hier nu samen met Pieter Broertjes uit Hilversum over met de burgemeesters van Almere en Dronten. Dit heeft brandweercommandant John van der Zwan het personeel vorige week per mail laten weten.
In een gezamenlijke vergadering hebben beide besturen aangegeven een bestuurlijke fusie te willen gaan verkennen. "Ook op andere terreinen zoals de regionale ambulance voorzieningen is een ontwikkeling van samenwerking gaande een ook wordt een mogelijk samengaan van beide GGD'en onderzocht", meldt Van der Zwan. Hij geeft verder aan dat het proces 'zeer prematuur' is. Het gaat om verkennende gesprekken met betrokken bestuurders, ministeries en provincies. De brandweercommandant verwacht in oktober meer te laten weten.

Raad wil loco Tijmen Smit eventjes als burgemeester

LAREN De gemeenteraad van Laren heeft vorige week in een extra raadsvergadering besloten de Commissaris van de Koning te verzoeken te wachten met het benoemen van een waarnemend burgemeester tot het besluit over de herindeling is genomen in november. Tot die tijd zou loco-burgemeester Tijmen Smit deze functie kunnen vervullen.

Naar aanleiding van het vertrek van de huidige burgemeester Elbert Roest naar Bloemendaal heeft de Commissaris van de Koning van de provincie Noord-Holland, Johan Remkes, de fractievoorzitters uitgenodigd voor een bespreking van het waarnemend burgemeesterschap in het provinciehuis in Haarlem op 28 augustus 2017. Hier wordt kennisgemaakt met een aantal kandidaten voor de waarneming van de burgemeester.

In het gehouden afstemmingsoverleg van de fractievoorzitters is afgesproken Remkes te verzoeken de waarneming pas te laten ingaan ná het besluit van GS inzake de Arhi-procedure, uiterlijk november dit jaar. Tot november kan de burgemeester worden vervangen door de locoburgemeester Tijmen Smit, die dat al eerder heeft gedaan toen Roest net iets minder dan drie maanden verlof had opgenomen. Hierover is nu een brief verstuurd naar de provincie.

Houten beeld voor jarige Bernardus van oud-leerling Dennis

Foto: Bob Awick

BLARICUM De Bernardusschool in Blaricum vierde afgelopen donderdag het 95-jarig bestaan van de school met een groot pleinfeest met onder andere een creatieve markt en gratis crêpes. Als kers op de taart werd er door de oudste ex-leerling van de school tijdens het pleinfeest een beeld onthuld, dat door oud-leerling Dennis van Kraaij werd gemaakt.

Aanhanger met zand op zijn kant op A27

EEMNES Een vermoedelijk te zwaar beladen aanhanger met zand is maandagochtend geschaard op de A27 ter hoogte van Eemnes.

De aanhanger kwam op zijn kant terecht kwam. De politie heeft de aanhanger en lading in beslag genomen om te wegen. Er ontstond tussen Almere Haven en Eemnes een flinke file.

De Stijl

Foto: Koosje de Beer

In het tweede deel van het drieluik over De Stijl vertelt museumdirecteur Jan Rudolph de Lorm over de SIngers die niet zoveel met de Stijl hadden.

8/9

Met een mevrouw naar de koffie-inloop

Voor een mevrouw in Laren zoek ik iemand die met haar naar de koffie-inloop op donderdagmorgen in het Brinkhuis wil gaan. Mevrouw is slecht ter been, dus thuis haar ophalen met de auto en haar na afloop weer thuis brengen, en met mogelijkheid om de rollator in de auto mee te nemen.
Contactpersoon: Anneke Bijleveld van Versa Vrijwillige Thuishulp BEL tel. 06 49 37 71 71 of abijleveld@versawelzijn.nl

Creatieve duizendpoot

We zoeken een enthousiaste vrijwilliger die het leuk vindt om jongeren met autisme te begeleiden bij creatieve activiteiten zoals o.a. boetseren en speksteen. Werktijden; maandag of donderdag van 8.30 -12.00 uur.
Contactpersoon: Diana Tarmidi van Papageno Huis in Laren tel. 035 - 53 88 091/ 06-10824825 of vrijwilliger@stichtingpapageno.nl

Vrijwilliger voor de groenvoorzieningsgroep

Het onderhouden samen met onze cliënten van de Papageno Tuin en het onderhouden van 2 moestuinen. Werktijden; Van maandag, woensdag en donderdag van 09.00 tot 12.30 of dinsdag, donderdag en vrijdag van 12.30 tot 16.00.
Contactpersoon: Diana Tarmidi van Papageno Huis in Laren tel. 035 - 53 88 091/ 06-10824825 of vrijwilliger@stichtingpapageno.nl

Singer-kunstminnende vrijwilliger

Een mevrouw in Laren-Centrum zou heel graag in de rolstoel zo eens per 2 maanden naar een (nieuwe) tentoonstelling in het Singer gaan. Wie zou samen met haar Singer willen bezoeken? Werktijden; in overleg.
Contactpersoon: Anneke Bijleveld van Versa Vrijwillige Thuishulp BEL tel. 06 49 37 71 71 of abijleveld@versawelzijn.nl

De Versa Vrijwilligers Laren- Blaricum is van 24 juli tot en met 20 augustus is gesloten. U kunt ons weer vanaf 21 augustus bereiken en bezoeken.

Voor actuele vacatures kunt onze digitale vacaturebank blijven bezoeken tijdens de vakantie op www.versavc.nl

Weerbericht

Vrij koel en wisselvallig, het weekeinde iets warmer

Het zomerweer bevindt zich in een vrij koele wisselvallige fase. Er vallen dagelijks enkele buien. Woensdag houdt een uitloper van het Azorenhoog het meest droog. Vanaf donderdag bepaalt een nieuw lagedrukgebied het weerbeeld. Dat luidt een nieuwe onbestendige fase in. Wel stroomt in het weekeinde met een zuidwestelijke stroming iets warmere lucht binnen.

Donderdag en vrijdag

In de nacht naar donderdag regent het enige tijd. Overdag is het wisselend bewolkt met nu en dan zon maar ook een buienkans. Er waait een matige westenwind. Ook vrijdag is het variabel met af en toe zon en wederom kans op enkele buien. Er waait een stevige westenwind, tot vrij krachtig (windkracht 4-5). Het is beide dagen vrij koel bij een maximum van 19 à 20 graden.

Het weekeinde

Ook zaterdag is het nogal winderig. De wind krimpt van west naar zuidwest. Het maximum ligt in het weekeinde op circa 21 à 22 graden. Zaterdag is het half tot zwaar bewolkt met kans op wat regen, later op de dag mogelijk opklarend. Ook zondag is het weerbeeld wisselend met soms zonneschijn en ook kans op enkele buien. De zuidwestenwind neemt wat in kracht af.

Weetje

De 20e juli is de dag van de heilige Sint Margriet. In de Volksweerkunde luidt het gezegde: "Als het met Sint Margriet giet, dan zie je de zon zes weken niet". Dat is sterk overdreven maar bedoeld wordt dat onbestendig weer op of rond 20 juli enige tijd kan aanhouden. Sinds 20 juli vorige week is het ook onbestendig en in grote lijnen lijkt dat nog even aan te houden.

Foto: Ab Walet

De felle blauwe kleur zag ik vanuit de verte, op de Limitische heide. Een prachtig grasparkietje, ontsnapt. Hij leek zich best te redden, zaadjes zoekend in de struikjes. Hij was duidelijk aan mensen gewend. Toen ik vlak bij was, scharrelde hij op de grond verder. Mijn hand op 10 centimeter afstand. Kom maar, ga mee. Hij leek te aarzelen. Een knikje. Nee. Weg was ie. De vrijheid. Een vogel hoort toch niet in een kooitje?

Amnesty BEL stopt met haar activiteiten

Foto: Bob Awick

BEL "Na rijp beraad heeft de Amnesty BEL groep besloten haar activiteiten te beëindigen", meldt voorzitter Jeanette Hoefnagels.

"De reden hiervan is dat de energie die wij in onze activiteiten hebben gestoken de laatste paar jaar te weinig belangstelling heeft opgeleverd. Wij moeten constateren dat het erg moeilijk is de mensen voor deze activiteiten op de been te krijgen", laat zij weten.
"Wij hopen dat de bewoners van Blaricum, Eemnes en Laren Amnesty International wel zullen blijven steunen via de jaarlijkse collecte, email, sms en andere media. Het blijft ongelofelijk belangrijk te strijden voor de rechten van de mens in de hele wereld!'

Dank

"Amnesty BEL dankt al die mensen en scholen die ons hun interesse en tijd hebben gegeven zeer hartelijk!"

Zuidpolder krijgt concepten voor sportauto's en meer

Foto (v.l.n.r.): Donderdag 20 juli ondertekenden dhr Pop (directeur Savage Rivale), burgemeester Roland van Benthem en dhr. De Boer (Savage Rivale) het koopcontract. Foto: Gemeente Eemnes

EEMNES Savage Rivale gaat zich vestigen in de Eemnesser Zuidpoder. Het bedrijf tekende donderdag het koopcontract. Savage Rivale ontwerp en creëert concepten die variëren van sportauto's, jachtbouw tot architectuur.

Op de bouwkavel richten zij een werkplaats in om prototypes te kunnen bouwen. Met deze prototypes toetsen zij hun concepten. In het pand komt naast een werkplaats ook ruimte voor de afdelingen ontwerp, marketing en sales.

Bedrijfshallen
Bedrijventerrein Zuidpolder in Eemnes krijgt steeds meer vorm. Kort na elkaar opende PeeWee Internationaal, Joost Sijl en Groenestein hun deuren. Twee andere bedrijfshallen zijn in aanbouw. Medio 2018 hoopt Savage Rivale zijn gebouw op te leveren.

'Integratie moet je als samenleving zelf doen'

Eritreeërs fietsen met Moeke Spijkstra Wielerclub

Drie Eritrese renners fietsten vorige week dinsdag hun eerste wielerronde in Nederland. En het smaakt naar meer.

Poseren voor Moeke Spijkstra hoort erbij. Foto's: Bob Awick

BLARICUM De Moeke Spijkstra Wielerclub had vorige week dinsdag een aantal bijzondere gastrijders. Drie jonge mannen uit Eritrea, Yohannes Yergalem, Mikele Nuyuse en Kesete Desta reden, op initiatief van Versa Welzijn Gooise Meren hun eerste wielerrondje in Nederland samen met de Blaricumse club.

De drie Eritreeërs zijn zeer actieve renners en missen de sport erg. Reden voor Versa om te kijken of ze iets voor hen konden organiseren. De Moeke Spijkstra Wielerclub stond meteen open voor dat idee. Eduard Schaepman, voorzitter van de club: "We waren meteen enthousiast toen we hoorden dat deze jongemannen hun eerste wielerrondje in Nederland nog moeten maken. Er is niets dat beter verbindt dan een gedeelde interesse in sport, en dit is een hele mooie manier om elkaar te leren kennen en iets voor elkaar te betekenen." Hij vindt dat integratie ook niet enkel aan de politiek overgelaten moet worden maar dat je dat als samenleving zelf moet doen. "Wij nemen daar graag het voortouw in. Het is heel belangrijk om nieuwe Nederlanders te laten integreren op een manier waarop zij zich welkom en veilig voelen." Ook Lennert Bont, sociaal werker bij Versa Welzijn reageerde heel positief. "We zijn erg blij dat er steeds meer lokale initiatieven zijn om ervoor te zorgen dat vluchtelingen zich thuis gaan voelen. Zo maken wij gebruik van sleutelfiguren vanuit de doelgroep zelf die de mensen mobiliseren. Wij inventariseren hun wensen en behoeften." Voor de drie Eritrese vluchtelingen lag fietsen voor de hand. Yergalem fietste zelfs in het team met voormalig Tour de France toprenner Daniel Teklehaimanot, en zegt in Nederland zijn fietscarrière weer op te willen pakken. "Er is natuurlijk geen beter moment dan midden in de Tour de France."

Een video van de fietstocht is te zien op https://vimeo.com/226103251.

Het smaakt naar meer voor de drie mannen.
Voor het peloton uit.

'Er is niets dat beter verbindt dan gedeelde interesse in een sport'

50 jaar Gooise Hardrijders Vereniging

'Aan schaatsen kun je wel tot je tachtigste plezier beleven'

Schaatsers van de GHV op de Ankeveense Plassen. Foto: GHV

BEL "Schaatsen kun je al leren vanaf je zesde en je kunt er wel tot aan je tachtigste plezier aan beleven om je techniek te verfijnen. Schaatsen is een heel technische sport, waarbij je ook individueel, onder begeleiding van een trainer, aan je stijl kunt werken om deze steeds verder te polijsten", vertelt Ton Raassen van de Gooise Hardrijders Vereniging (GHV).

Niet zo raar dus dat het ledenbestand van de jubilerende schaatsclub zeer gevarieerd is. Vanaf zes laar leert de jongste lichting al om recht op hun schaatsen te staan en als ze dat eenmaal goed onder de knie hebben kan er aan de bochten gewerkt worden. Raassen: "De wat oudere jeugd (tot 12 jaar) kan al pootje-over in de bocht." Er wordt binnen de vereniging veel aandacht gegeven aan het goed aanleveren van techniek, en sommige junioren zijn zo goed dat ze geselecteerd worden om mee te strijden op regionaal of landelijk niveau. "Ze doen dan mee aan gewestelijke of landelijke wedstrijden of worden geselecteerd voor Jong Oranje. Sommigen rijden op het Nederlands kampioenschap of wereldbekerwedstrijden."

Voor iedereen die graag schaatst

Vanaf zes jaar leert de jongste jeugd al recht op de schaatsen te staan

Er worden door de leden heel wat kilometers gereden. Verdeeld over korte afstanden op de baan maar ook lange afstandsrijders komen aan hun trekken binnen de vereniging. Raassen: "Ook marathonliefhebbers kunnen terecht bij de GHV voor trainingen en wedstrijden." Eigenlijk is het een vereniging voor iedereen die graag op de schaatsen staat. Of het nu enkel recreatief is meer prestatiegericht. Raassen vertelt dat er een aantal leden hoge ogen hebben gegooid bij de Elfstedentochten van 1985 en 1986 en een enkeling heeft zelfs aan de barre tocht van 1963 meegedaan. "Sommigen trainen om op de Weissensee in Oostenrijk een tocht te kunnen schaatsen om geld bijeen te brengen voor de stichting Skate4AIR. Deze stichting steunt onderzoek in de strijd tegen de taaislijmziekte."

Het hele jaar door trainen

's Winters wordt er getraind en wedstrijden gereden op de Vechtsebanen in Utrecht. Buiten het 'echte schaatsseizoen' zijn er fiets- en bostrainingen. Raassen: "Natuurlijk is het 't leukst om te leren schaatsen aan de hand van je vader of je moeder op een slootje achter je huis, op een Amsterdamse gracht of een uitgestrekte plas. Maar helaas ligt er de laatste jaren steeds minder vaak natuurijs."

Kijk voor informatie op www.ghv.nl.

Eveline Smeets

Woont in Blaricum sinds 2006. Bestuurslid gymnastiekvereniging Vlugheid en Kracht, 40 jaar

Wat is jouw taak?
"Penningmeester. Ik betaal de facturen, maak de begrotingen en de jaarrekening."

Wat vind je het leukste aan dit vrijwilligerswerk?
"Om naast het werk wat ik doe, een steentje bij te dragen aan de maatschappij."

Wat doe je in 't dagelijks leven?
"Ik ben hoofd actuariaat voor de pensioenfondsen van Shell."

Een vrije dag, wat doe je?
"Idealiter iets leuks met de kinderen, zoals bijvoorbeeld het Aviodrome bezoeken of iets dergelijks."

Een dag burgemeester van Blaricum, wat zou je doen?
"Ik zou iets willen doen aan het asociale parkeergedrag."

Welk lokaal nieuws houd je bezig?
"Ik volg eigenlijk altijd het lokale nieuws, maar er is geen speciaal item dat me op dit moment bezighoudt."

BELgemeenten: Fusie of zelfstandig en waarom?
"Het liefst zelfstandig, gemeentes moeten hun eigen karakter behouden. Maar ik zie wel de voordelen van een intensieve samenwerking."

Welke uitdaging wil je nog eens aangaan?
"Bouwen in het buitenland."

Waar mogen ze je voor wakker maken 's nachts?
"Liever niet: ik heb een hele goeie relatie met mijn bed."

Favoriete boek?
"Dagboek van een Geisha."

Favoriete film?
"A beautiful mind."

Favoriete muziek?
"Ik hou van veel verschillende soorten muziek. Ik vind goede Italiaanse muziek heel mooi, maar kan ook erg van bijvoorbeeld Coldplay of Adele genieten. Het enige waar ik echt niet naar kan luisteren is opera: daar word ik heel nerveus van."

Bloemen voor juf Annemieke

Foto: Bastiaan Miché

Laren Juf Annemieke Vetter van de Larense Montessorischool is na 43 jaar onderwijservaring vorige week met vervroegd pensioen gegaan. Zij heeft zowel in Laren als in Noorwegen gewerkt. Leerlingen en collega's namen op gepaste wijze afscheid van haar. Alle 270 kinderen gaven haar bloemen. Aansluitend kregen alle 270 kinderen bellenblaas cadeau en werd de juf 'weg geblazen'.

Naya Most Valuable Student Laar & Berg

LAREN De Syrische Naya Aljoudi is door haar school Laar & Berg geëerd met de Most Valuable Student Award. Een aula vol medeleerlingen zag vorige week woensdagochtend 19 juli hoe de Larense wethouder Leen van der Pols de award via Facetime aan Naya uitreikte. Ze was zichtbaar onder de indruk.

Naya kon niet aanwezig zijn, omdat ze onlangs asiel heeft gekregen en was woensdagochtend aan het verhuizen.
Volgens Eva Goossens verdient Naya de award voor haar bijdrage aan de (school-)gemeenschap. Goossens: "Om iedereen, en vooral haarzelf, te laten realiseren dat Naya niet alleen voor de school, maar voor Laren, Nederland én de wereld een prachtmens is. En een voorbeeld voor anderen."???????

William en Anna Singer gaven weinig om De Stijl

Veel musea in het land haken dit jaar aan op 100 jaar De Stijl. Dit najaar organiseert Singer Laren een expositie over de invloed van de kunstbeweging op het grafisch ontwerp. Verder is het in Laren en Blaricum relatief stil. Bijzonder, want in deze dorpen hebben Piet Mondriaan en Bart van der Leck, vanaf het begin betrokken bij De Stijl, gewoond en geleefd. In een drieluik blikt deze krant terug op het Gooise kunstenaarsleven tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Het museumdepot van Singer Laren. Foto: Koosje de Beer

Laren "Een vroege Mondriaan-verzameling bevond zich in de tijd van de Singers vlakbij villa De Wilde Zwanen en ook dé Van Gogh collectie was destijds jarenlang in Laren", zegt Jan Rudolph De Lorm, museumdirecteur van Singer spijtig.

"Willem en Anna Singer hebben ze waarschijnlijk niet bekeken en in ieder geval nooit een werk van een van de twee kunstenaars gekocht." Hun werk is nu onbetaalbaar, maar De Lorm geeft de moed niet op. "Hoe weet ik niet, maar ik houd hoop dat in Laren een Mondriaan hangt wanneer ik vertrek."

De Singers wonen tijdens de Eerste Wereldoorlog niet in Laren. Piet Mondriaan die van juli 1914 tot juni 1919 in Laren verbleef, hebben ze dan ook nooit in het Brinkdorp kunnen ontmoeten. Voor Bart van der Leck ligt dat anders. "Deze schilder, aan wie Theo van Doesburg in 1917 ook vroeg om voor De Stijl te schrijven, is tot zijn overlijden in 1958 in Blaricum gebleven", vertelt De Lorm. "Het kan niet anders of de Singers moeten van hem gehoord hebben, maar hij kwam er bij hen niet in."

Jan Rudolph de Lorm, Museumdirecteur van Singer Laren in het depot bij de compositie 1918 van Bart van der Leck. Foto: Koosje de Beer

De reden hiervoor is voor de hand liggend, volgens de museumdirecteur. Het grote voorbeeld voor William Singer, die behalve kunstverzamelaar ook zelf schilder was, was Anton Mauve. Mauve verhuist in 1885 naar Laren en schildert in een herkenbare impressionistische stijl de schapen op de hei en Laarders aan het werk bij hun huis of op het land. "Amerikaanse verzamelaars zijn dol op zijn werk en ook voor de schilder en Amerikaan William Singer is hij een aansprekend voorbeeld", weet De Lorm.

Wilde Zwanen

Lopend langs de rekken, van plafond tot vloer volgehangen met schilderijen, in het depot van het Singer Museum, wijst hij naar een groot schilderij. Op het doek is een stukje van de gevel van De Wilde Zwanen te herkennen, de villa die de Singers in 1911 in Laren laten bouwen. "Anna en William Singer noemen hun villa De Wilde Zwanen omdat zij, net als de trekvogels, reizigers zijn die 's zomers naar Noorwegen in het noorden trekken en 's winters naar Laren in het zuiden."

In de villa, nu onderdeel van Singer Laren, leidde het echtpaar een rijk sociaal leven. "Ze gaven dinertjes, ontvingen kunstenaars en kochten hun werk" schetst de directeur de geschiedenis van zijn museumcollectie. "Zo weten we dat de Singers goed bevriend waren met Evert Pieters, de schilder van dit doek. Ook Willy Sluiter, Hein Kever en Arina Hugenholtz kwamen vaak bij hun over de vloer. Alleen het gegeven dat er een jonge generatie kunstschilders opstaat die zoekt naar een nieuwe beelding, gaat langs hen heen. Anna en William Singer zijn er in ieder geval niet in geïnteresseerd."

De Lorm werpt nog een blik op het schilderij van Pieters. "Het kan verkeren", zegt hij. "Voor ons museum is dit fraaie werk natuurlijk interessant vanwege die gevel en we zijn er daarom heel blij mee. Bij de prijs moet je echter denken in duizenden euro's. Een Mondriaan kost tegenwoordig vele miljoenen."

Drie kunstcollecties

Tijdens de Eerste Wereldoorlog en in de periode daarna moeten de dorpen een eldorado voor kunstliefhebbers zijn geweest. Sal Slijper, de meest actieve verzamelaar en promotor van het werk van Mondriaan, koopt in 1916 een boerderij in Blaricum. Het dorp waar hij tot zijn dood in de jaren dertig zou blijven wonen. Mondriaan wilde eerst zijn werk niet aan Slijper verkopen, omdat hij dacht dat de zakenman hem hiermee financieel wilde helpen. Toen bleek dat Slijper echt geïnteresseerd was, verandert de schilder van gedachte en ontstaat er een hechte vriendschap tussen de twee.

Drie jaar later komt Johanna Bonger de weduwe van Theo van Gogh, broer van Vincent, met het werk van de kunstenaar naar Laren. Ook de kunstcollectie van Pierre Alexandre Regnault, een verffabrikant en eigenaar van fabrieken in Nederlands-Oost Indië, met werken van Braque, Picasso en Chagall was in die tijd twee middagen per week bij de verzamelaar thuis aan de Naarderstraat in Laren te zien.

Nieuwe wereld

"Ik zeg altijd dat Vincent van Gogh zijn tijd twintig jaar vooruit was. Voor mij hoort hij dan ook bij die nieuwe wereld van kunstenaars die breken met het verleden", verklaart De Lorm. "De modernistische werken die in Laren en Blaricum ontstaan, behoren tot de beste die in Nederland zijn gemaakt. Voor mij als museumdirecteur blijft het een hard gelag dat de Singers niets van Van Gogh, Mondriaan, Bart van der Leck of andere modernisten hebben aangekocht."
Ook het Singer Museum zelf richt zich lange tijd op het Hollands impressionisme en de Larense traditionele schilderkunst, waar de Singers zo van hielden. Tot ongeveer 25 jaar geleden. "Mijn voorgangers hebben in de jaren negentig de bakens verzet", memoreert De Lorm. "Zij zijn in die tijd begonnen met het aankopen van het werk van moderne kunstenaars die een relatie hebben met dit dorp. Denk aan Jan Sluijters en Leo Gestel, maar ook aan Chris Beekman en Lou Loeber die allebei zijn geïnspireerd door De Stijl ."

Compositie 1918

"Ik hoop dat het schilderij in huis is", zegt de museumdirecteur terwijl hij rek voor rek uitschuift. "Ja! Hier hangt het: Compositie 1918 van Bart van der Leck. Het is het belangrijkste werk van deze kunstenaar in onze collectie." Mondriaan kende Van der Leck al in 1915. Toen de laatste een jaar later naar Laren verhuisde, hadden ze geregeld contact met elkaar. Soms kwam Theo van Doesburg langs, initiatiefnemer van het tijdschrift De Stijl met wie Mondriaan ook een intensieve briefwisseling onderhield.
Bewonderend kijkt De Lorm naar het schilderij met vlakjes op een witte achtergrond. "Bart van der Leck heeft veel invloed op Mondriaan gehad", legt hij uit. "Hij komt net als Mondriaan uit een figuratieve traditie, maar laat de werkelijkheid steeds meer los. Mondriaan besluit na zijn contact met Van der Leck enkele van zijn schilderijen over te schilderen. Zo is op Mondriaans Compositie in kleur A uit 1917 de witte achtergrond egaal en doorlopend. Ook lopen de kleuren niet meer in elkaar over, maar schildert hij ze in vlakken."

Breuk

Na de Compositie 1918 zal Van der Leck geen volledig abstracte schilderijen meer schilderen. "Ik denk omdat zijn belangrijkste koopster, de bekende verzamelaarster, Helene Kröller-Müller het niet mooi vindt", is de verklaring van De Lorm voor dit besluit. Ook bekoelt de vriendschap met Mondriaan en Van Doesburg in deze periode. Deze laatste twee zagen in het werk van Van der Leck door de witte achtergrond nog te veel dieptewerking. In hun eigen werken met vlakken binnen zwarte lijnen is elk gevoel van diepte verdwenen. In 1918 schrijft Mondriaan aan Van Doesburg. "Ik spreek tegenwoordig niet meer met v.d. Leck over 't werk: we gaan elk ons gang, dat is maar 't beste." Twee jaar later laat hij aan hem weten dat hij Van der Leck niet meer als Stijl-kunstenaar meerekent.

Extreem en compromisloos

Op de vraag wiens werk hem meer aanspreekt dat van Van der Leck of Mondriaan antwoordt De Lorm dat hij niet wil kiezen.

"Het is geen wedstrijd", zegt hij streng. "Mondriaan is extreem en compromisloos in zijn zoektocht naar het ultieme. Hij is onvergelijkbaar en is in zijn vernieuwing heel ver gegaan. Zij werk is niet te relateren aan iets dat daarvoor is gemaakt. Van der Leck vind ik zachter en toegankelijker. In Mondriaan waardeer ik het lyrische. Zo heeft hij de molen van Blaricum in het rood met heel veel gevoel en delicaat geschilderd."

Later in het gesprek komt hij op het onderwerp terug: "Toch denk ik dat Van der Leck zeker evenveel voor 't Gooi en jonge kunstenaars heeft betekend. Ook omdat hij veel contact had met andere modernisten, onder wie Chris Beekman. We hebben vorig jaar een vroege Van der Leck als museum aangekocht. Als je dat schilderij vergelijkt met het werk van Beekman van vijf jaar later is dat van de laatste bijna copy and paste."

Diagonalen versus horizontalen

Bart van der Leck verlaat in 1918 het pad van een steeds verdergaande abstractie. Het werk van Mondriaan wordt daarentegen steeds abstracter. Hij schildert zijn bekende werk met rechte zwarte lijnen waarmee hij alle vlakken in primaire kleuren met elkaar verbindt. Bart van der Leck, maar ook Theo van Doesburg, kunstenaar en oprichter van De Stijl, bleven schilderen met diagonale lijnen. Een doorn in het oog van de rechtlijnige Mondriaan. Later zal hij wel diagonalen schilderen, maar Mondriaan eist dat deze schilderijen als een ruit worden opgehangen. Door de draai van 45 graden worden de diagonale lijnen weer horizontalen.

Een van de zestien ruitschilderijen van Mondriaan is de Compositie met twee lijnen uit 1931. Het is een geschenk aan het college van B&W van Hilversum voor het nieuwe raadhuis van Dudok. Het Hilversumse college ziet er niet veel in en het werk raakt vergeten. Totdat een medewerker van het Stedelijk Museum het schilderij in 1951 in een opslagruimte vindt en het in bruikleen vraagt. Hilversum wil het 36 jaar later verkopen aan de hoogste bieder, maar daar steekt Den Haag een stokje voor. Het Stedelijk krijgt de eerste keus en kan het schilderij in 1988 voor 2,5 miljoen, ver onder de marktwaarde, aankopen.

Affiches

Veel plaatsen in Nederland haken op een of andere manier aan op 100 jaar De Stijl. In het Singer Museum is het tot nu toe opmerkelijk rustig gebleven. "De werken die er toe doen hangen in het Kröller Müller museum of het Gemeentemuseum in Den Haag", beargumenteert De Lorm deze keuze.

"Maar we hebben in het najaar wel een expositie over de invloed die De Stijl op het grafisch ontwerp in samenwerking met het Affichemuseum. Martijn Le Coultre heeft een aantal affiches in bruikleen toegezegd en ook zijn we er trots op dat we de zelden getoonde Kaartspelers van Vilmos Huszár dan kunnen laten zien."